& Sterilitet

mr sci dr Mirjana Anđelić

& Sterilitet

Pod bračnom neplodnošću podrazumeva se je neuspeh ostvarivanja potomstva posle 1 godine nezaštićenog seksualnog odnosa. U stručnoj literaturi koriste se dva termina: sterilitet i infertilitet.  U anglo-saksonskoj literaturi ove reči su sinonimi, dok se u domaćoj literaturi pod infertilitetom podrazumeva nemogućnost dobijanja živog potomstva, a pod sterilitetom, nemogućnost ostvarivanja trudnoće.

Neplodnost pogađa oko 10 – 15% od reproduktivno sposobnih parova. Njena ukupna prevalenca je bila stabilna tokom proteklih 50 godina, međutim, došlo je do promene u etiologiji kao i u starosti pacijenata. Kako se životni vek žene produžava, povećava se i prosečna starost prvorotki te se učestalost neplodnosti takođe povećava.

Fertilitet se definiše kao sposobnost reprodukcije ili stanja plodnosti. Ovaj termin treba razlikovati od fekundabiliteta, koji označva verovatnoću postizanja trudnoće u toku jednog meseca. Fekunditet, je sposobnost da se dobije živo novorođenče iz jednog menstrualnog ciklusa. Stopa fekundabilnosti u opštoj populaciji reproduktivno sposobnih stanovnika je prilično konstantna i iznosi oko 0,22 mesečno, procenjena stopa fekunditeta je 0,15-0,18 mesečno, što predstavlja kumulativni stopu trudnoće od 90% godišnje.

U društvima u kojima je prioritet profesionalna afirmacija i napredak u karijeri ispred ostvarivanja potomstva, žene odlažu rađanje do svojih 30-ih godina, pa čak i 40-ih godina. Kao rezultat ovog sociološkog trenda, ove žene imaju više poteškoća u ostvarivanju trudnoće i imaju povećani rizik od pobačaja. Zato je stopa fekundabiliteta viša kod mlađih žena i niža kod starijih žena. Zbog toga se dijagnostički protokoli moraju individualizovati u odnosu na starost žene.Tako da savetovati i 40-godišnju ženu da čeka godinu dana pre nego što traže razlog neplodnosti je neprikladno. Kod žena starijih od 35 godina, mudro je izvršiti kompletnu procenu fertilnosti nakon 4-6 meseci neuspešnih pokušaja da zatrudni jer njihov odgovor na lečenje može da bude suboptiman zbog smanjene rezerve jajnika, a i verovatnoća od drugih oboljenja reproduktivnog trakta je veća (tubarni faktor, endometrioza…).

Asistirane reproduktivne tehnologije (ART) za sterilne parove imaju visoku stopu uspešnosti, ali imaju zdravstveni rizik u smislu ovarijalnog hiperstimulacionog sindroma i multiple trudnoće, kao i visoke cene koštanja. Raznolikost karakteristika pacijenata kao i odgovora na ART dovodi do potrebe individualizacije dijagnostičkih i terapijskih pristupa u cilju optimalizacije efikasnosti i sigurnosti ishoda. Napredak u razumevanju uzroka steriliteta kao i napredak u ART olakšao je razvoj dijagnostičkih procedura, prognostičkih modela i protokola lečenja.

HSG  je provera prohodnosti jajovoda. U toku lečenja steriliteta jedna od najvažnijih stvari je provera prohodnosti jajovoda. Provera prohodnosti jajovoda ima smisla samo kod parova gde je spermogram zadovoljavajući. Do skoro je jedini način sprovođenja ove procedure bio pod kontrolom rentgena. U Ordinaciji Anđelić prednost dajemo ultrazvučnoj proceduri u analgosedaciji. Pošto ultrazvučni talasi nisu štetni, a ova procedura se može ponavljati bez opasnosti po zdravlje pacijentkinja.

Individualizacija dijagnostičkih protokola

Odgovarajuća detekcija postojećih stanja ili oboljenja koje dovode do stereliteta dovodi do individualizacije primene protokola i maksimalizacije uspeha ART-a.

Klinička evauluacija sterilnih parova mogu se grupisati u četiri kategorije:

  1. Analiza sperme
  2. Testovi ovulacije
  3. Anatomija i funkcija materice i jajovoda
  4. Laporaskopija

INSEMINACIJA je intervencija koja se obavlja u ambulantnim uslovima, a predstavlja ubacivanja,laboratorijski obrađenog uzorka sperme partnera  u matericu žene pomoću katetera u vreme ovulacije, pod uslovom da su oba jajovoda kod žene prohodna.

Inseminacija se savetuje parovima kada je:

– Umereno smanjenog broja i pokretljivosti spermatozoida
– Prisustva antitela na spermatozoide
– Kod žena sa blagim oblikom endometrioze
– Kod žena sa lošim kvalitetom cervikalne sluzi
– Kod parova sa nepoznatim uzrokom steriliteta

Utvrđeno je da je uspešnost inseminacije veća kod stimulacije ovulacije, nego u prirodnom ciklusu. Stimulacija ovulacije je blaga da ne bi došlo do razvoja većeg broja folikula- optimalan broj je dva.

Folikulometrija je ultrazvučno praćenje razvoja folikula. Optimalno je 2-3 puta učiniti folikulometriju pre same inseminacije. Vrši se pomoću ultrazvučnog aparata dva do tri puta u toku stimulacije.

Hormonske pretrage se vrše radi određivanja zrelosti jajne ćelije i određivanja “tajminga” za stop inekciju ( pregnyl) i potom inseminaciju.

Uzimanje uzorka spermatozoida, za obradu u laboratoriji, vrši se tog dana kada se intervencija i radi.

Inseminacija je bezbolna intervencija, vrši se pomoću vrlo tankog katetera koji se plasira u kanal grlića materice, a obrađeni spermatozoidi pomoću šprica ubacuju u matericu.Uspešnost ove procedure po literaturnim podacima je oko 20 posto za 3 uzastopna ciklusa.

ORDINACIJA ANĐELIĆ

Ulica Teodora Pavlovića 1, Novi Sad

 

PON-UTO: 14:00-20:00

SRE-PET: 09:00-16:00

 

Brojevi telefona:

+381 21 301 06 81

+381 62 787 578

 

Email:

ordinacija@drandjelic.rs